Dorpskrant Tricht

Over de Langstraat

LANGSTRAAT – De discussie over woningbouw in de kleinere dorpen van de gemeente West Betuwe wordt op dit moment op diverse plekken gevoerd. Zoals in ons eigen dorp naar aanleiding van de enquête woonwensen Tricht. En in andere dorpen zoals Deil en Beesd. Ook de gemeenteraad buigt zich hierover. Overal speelt dezelfde vraag naar nieuwe en betaalbare woningen voor starters en ouderen. Als er al woningen gebouwd zijn in de kleinere dorpen dan waren die niet voor mensen met een smalle beurs. Dat is niet uniek voor Tricht of West Betuwe. Het tekort aan betaalbare woningen speelt overal in Nederland. Een oplossing hiervoor lijkt nog niet in zicht.

Zelf initiatief

Het Historisch Genootschap blikte naar aanleiding van dit alles terug in de tijd door in de archieven te duiken. Vorige maanden publiceerden we hun bevinding over de voor- en naoorlogse woningbouw in Tricht. Deze maand aandacht voor de ontdekking dat het huidige tekort aan betaalbare woonruimte voor mensen met weinig geld ‘niets nieuws onder de zon’ is. En ook dat het soms loont om dan zelf het initiatief te nemen. Dat blijkt uit onderstaand verhaal van dorpsgenoot en voormalig basisschooldirecteur A. Dekker waarin hij terugblikt op gebeurtenissen aan de Langstraat. Het werd in 1994 in het blad Mededelingen van de Historische Kring West-Betuwe gepubliceerd.

De Langstraat in Tricht

Wie in Tricht de Langstraat bezoekt, ziet daar iets merkwaardigs. Men vindt er een lange rij woningen die allemaal in de lengterichting aan een kant van de weg staan. Momenteel zijn het keurige goed bewoonbare huizen, maar dat is wel eens anders geweest. De Langstraat was in vroeger tijden geen straat, doch slechts een pad dat aan de polder behoorde. Aan de zijde van de huidige spoorlijn was en is nog een sloot die voor afvoer van het overtollige water is gegraven. De andere zijde van het vroegere pad had een berm van enige meters breed. Die toch vrij smalle berm was voor bepaalde mensen een ware uitkomst. Lieden die uit hun huis gezet waren wegens huurschuld of ontslag, stelletjes die genoodzaakt waren te trouwen en geen kans zagen een onderkomen te vinden, trokken naar dat pad dat nu Langstraat heet. Van enkele horden* en opgescharrelde planken en een paar bossen riet of stro bouwden ze daar een huis. De naam ‘huis’ was natuurlijk veel te mooi voor zo’n stulpje, maar altijd beter nog dan de blote hemel. Bovendien was het, zoals later zal blijken, slechts een begin.

Horden en planken

Kennelijk was ook in die dagen een bouwvergunning noodzakelijk. Die hadden de bouwers in de Langstraat natuurlijk niet. Men vertelt in Tricht, dat, als ’s morgens de boeren gingen melken in het Trichtse veld en er kwam rook uit de schoorsteen, dan had de bouwer recht er te blijven wonen. Met het oog op die rook in de vroege ochtend bouwde men langs het polderpad meestal ’s nachts. Na korte of langere tijd bouwde men muren om de horden. Aan stenen was wel te komen. Er zijn eeuwenlang stenen gebakken tussen de rivieren. Bij het bakken in veldovens wilde er wel eens wat mislukken en de meer of minder misvormde producten waren gratis verkrijgbaar. In de loop der tijden werd er een kamertje of stalletje aangebouwd. Zo ontstonden lange lage huisjes langs het polderpad. Een huisje bouwen haaks op het weggetje was vanwege de toch smalle berm niet goed mogelijk.

Rook uit de schoorsteen

Een echte Trichtenaar vertelde het volgende verhaal. Op een avond in de zomer reed een boerenknecht via het polderpad richting Culemborg. Op een kar vervoerde hij wat oud hout, balken en stro. Een andere Trichtenaar hield hem staande en vroeg of hij soms stiekem ging bouwen. De voerman ontkende dat. ,,Mijn baas,’’ zie hij, ,,moet morgen gaan hooien. Om op het hooiland te komen moet ik nu eerst een brug gaan bouwen’’. Het klonk niet eens ongeloofwaardig, maar de volgende ochtend steeg er rook uit een opening in het dak van een hutje en de Langstraat was weer een nieuwe bewoners rijker geworden.

* NB: met een horde bedoelde de heer Dekker waarschijnlijk een plat vlechtwerk gemaakt van (wilge)tenen. Dat maakte het waarschijnlijk mogelijk om zo snel een simpel bouwwerk te maken. We zouden dit ook een vorm van prefab bouwen kunnen noemen. Niets nieuws onder de zon dus.

Deel op Facebook Deel op Twitter Verstuur via WhatsApp